Weersverwachting » Winterverwachting

Definitieve winterverwachting Ronsweer: een iets te zachte tot normale winter met vooral de 2de helft van de winter meer kans op koude perioden.

 

Op dit moment hebben we zeer krachtige Stratosferische Poolwervel (SPV; stroming op Noordpool tussen 10 en 30km hoogte). Deze SPV heeft op dit moment (half november) geen koppeling met ons weer op leefniveau (de troposferische poolwervel (TPV) maar er wordt verwacht dat dit begin december wel zal gebeuren. Gevolg een westcirculatie en waarschijnlijk een zachte december. Er zijn echter aanwijzingen dat deze SPV begin december te maken krijgt met een snelle opwarming van onderaf een zogenaamde SSW Sudden Stratosferic Warming. Dit maakt de poolwervel kwetsbaar en als alle luchtdrukgebieden goed vallen mogelijk kouder weer in de 2de helft van de winter, afhankelijk van de snelheid en vormgeving van de SSW nog iets eerder. Onder factor 7 meer uitleg hierover en de definitieve winterverwachting/conclusie.

 

Kracht en positie straalstroom/luchtdrukgebieden bepalen ons winterweer.

 

Zoals bekend heeft Nederland een gematigd zeeklimaat. Het Nederlandse klimaat wordt voor een groot gedeelte beïnvloed door de Noordzee. Verder is een zuidwestenwind de overheersende windrichting die bij dit klimaat horen. Een klassieke luchtdrukverdeling geeft dan een lagedrukgebied bij IJsland en een hogedukgebied boven de Azoren. Daartussen staat de welbekende west- of zuidwestenwind. Bij deze luchtdrukverdeling hoort een positieve NAO-index. Hoe positiever hoe krachtiger de westcirculatie. Willen we winterweer dan zal dit patroon omgekeerd moeten worden. Dus hogeduk bij IJsland Groenland en/of Scandinavië en lagedruk bij de Azoren (negatieve NAO-AO index). Dit geeft vaak noord-noordoostenwind en koud winterweer.

 

De kunst van de winterverwachting is om te bepalen hoe de luchtdrukverdeling er de komende maanden gaat uitzien. Er zijn een aantal (minimaal 7) factoren die invloed hebben op de positie, kracht en ligging van de drukgebieden.

 

Factor 1 QBO.

De QBO (Quasi Biennial Oscillation) is een luchtstroming boven de evenaar in de stratosfeer (luchtlaag tussen de 15 en de 50km hoog, cyclus duurt ongeveer twee jaar). De ene helft van de cyclus gaat de wind boven de evenaar van west naar oost (een positieve QBO), de andere helft is het omgekeerd. De QBO is oostelijk op 25 hPa en zal komende winter ook in de stratosfeer oostelijk worden. Een laag zonneminimum (zie factor 4)  in combinatie met een oostelijke QBO verhoogt de kans van zogenaamde SSW's (Sudden Stratosferic Warming). Deze plotselinge opwarmingen van de stratosfeer rond de Noordpool resulteren vaak in een verplaatsing/ of splitsing van de poolwervel. Op 10 hPa ontstaat dan een hogedrukgebied die zich in een periode van 15 tot 40 dagen dagen naar beneden in de troposfeer doorwerkt (daar waar ons weer zich afspeelt). Afhankelijk van de positie van dit hogedrukgebied kan dit serieus winterweer tot gevolg hebben (zeker geen garantie).

 

Afbeelding hieronder. Actuele QBO. In de hogere lagen van de atmosfeer rond de evenaar is de wind al oostelijk die zet zich komende winter verder voort naar de onderste lagen van de atmosfeer.

QBO-2.jpg

 

Factor 2 Snow Advance Index (SAI)

Verder zien we op dit moment een goede ontwikkeling van de zogenaamde Snow Advance index (SAI, zie afbeelding helemaal onderaan deze pagina). Deze gaat over de snelheid van de ontwikkeling, toename, van het sneeuwoppervlak in Eurazië ten zuiden van de 60e noorderbreedte graad. Dit jaar hebben we met name boven Siberië en Canada een betere SAI opbouw gehad dan de laatste jaren. Volgens de theorie van Judah Cohen kan dit een negatieve AO (Arctic Oscillation/poolwervel, uitleg op pagina AO- NAO index) voor komende winter tot gevolg hebben. Zelf hecht ik veel meer waarde toe aan de QBO-index dan aan de SAI omdat de laatste jaren de SAI ook vrij vaak goed ontwikkelt was maar dit geen winterweer voor Nederland opleverde. Cohen legt in dit artikel uit waardoor zijn theorie niet helemaal uitkwam. Blijkbaar is de noordwest Siberische sneeuwbedekking toename van meer belang.

 

Afbeelding hieronder: actuele sneeuwbedekking Noordelijk halfrond.

 

Factor 3 Zeewater oppervlakte temperaturen/El Niño/Southern Oscillation

In het noordoosten van de Stille Oceaan (net onder Alaska) zien we een bel met warm zeewater. Deze bel was een aantal weken geleden nog warmer maar kan indien deze zo warm blijft een mogelijke injectie van onze straalstroom teweeg brengen. Gevolg een krachtige westcirculatie en een zachtere winter. De huidige temperaturen op de Atlantische Oceaan zijn vrij vast; Er wordt een gemiddelde (modoki) El Niño verwacht die waarschijnlijk geen invloed heeft op ons winterweer.

 

Afbeelding hieronder. Zwart de continenten. Kleuren zeewatertemperaturen.

https://www.ospo.noaa.gov/data/sst/anomaly/2019/anomnight.11.4.2019.gif

 

Factor 4 Solar Flux/ zonneactiviteit

Er bestaat een vermoeden dat een lage sunspot activiteit leidt tot koudere winters. De laatste jaren zitten we in een sterk dal qua zonnespot activiteit. Dit heeft nog niet geleid tot een koude winter. Een lage solar flux in combinatie met een oostelijke QBO maakt de kans op een koude winter groter.

 

wolfjmms.png

 

Factor 5 Madden Julian Oscillation (MJO) (uitleg klik hier)

 

Op dit moment bevindt de MJO zich in fase 5. De komende weken gaat deze vrij snel door naar 6-7-8 en vermoedelijk weer 1. Deze fases geven een iets verhoogde kans op noordelijke blokkades (hogedruk Groenland) en mogelijk kouder winterweer.

 

ECMF_phase_51m_small_11042019.gif

 

Factor 6 Singulariteiten en eerdere luchtdrukverdelingen

Om de winterverwachting te bepalen wordt er vaak ook gekeken naar hoe het weer in het verleden was in de voorafgaande maanden aan de winter. Als we kijken naar de oktober luchtdrukverdeling van 1838 tot 2003 dan zien we in de decembermaand hogedruk ten westen van de Britse eilanden en lagedruk boven Scandinavië (normale wintermaand met zachte en koude perioden. Januari meer hogedruk boven Scandinavië dus dit zou een koude maand moeten opleveren en februari meer zonaal en wisselvallig met zacht winterweer.  Bron: Gavs Wheather Vids.

 

Factor 7 Wat doet de stratosfeer? Opwarming boven Siberië eind november cruciaal!

De 7de en waarschijnlijk de belangrijkste factor is de Stratosfeer. De interactie tussen de diverse lagen van de atmosfeer is de laatste jaren een boeiend onderwerp voor veel meteorologen en wetenschappers. Meer en meer wordt bekend over de gevolgen van plotselinge opwarmingen van onderuit de atmosfeer naar boven en de gevolgen van luchtdrukverdelingen in de troposfeer met doorwerking naar de stratosfeer. De troposferische polar vortex (TPV) is op dit moment al erg zwak wat resulteert in een geblokkeerd stromingspatroon met veel hogedruk boven Groenland en Rusland. Maar zoals aan het begin van de winterverwachting geschreven komt de koppeling tussen SPV en TPV eind november tot stand en dit zal de reden zijn waarom alle weercomputers een overwegend zachte winter verwachten met vaak westenwind en regen.

 

Interessant genoeg wordt nu dus een opwarming van de stratosfeer verwacht voor eind november. Een gevolg KAN zijn afname van de zonale winden (negatieve AO). Als de SPV wordt verzwakt is de kans op noordelijke blokkades eind december/januari groter EN als de luchtdrukgebieden goed komen te liggen levert dit koud winterweer op met vorst en sneeuw. Veel mitsen en maren dus!.

 

Conclusie Ronsweer voor komende winter. Weercomputers gaan voor zachte winter maar zeker ook kans op koude perioden!

 

Concluderend zijn er voor de komende winter op basis van bovengenoemde 7 factoren aanwijzingen op koud winterweer echter 5 van de 6 grootste weercomputers verwachten juist een zachte winter met een positieve NAO. Alleen het Amerikaanse International Research Institute (IRI) verwacht een normale winter voor Nederland. Weercomputers kunnen echter niet de gevolgen van een SSW berekenen en dat maakt de verwachting voor komende winter zeer onzeker.

 

Bijna alle grote weercomputers laten een +NAO zien met een grote kans op een westcirculatie, zacht weer en regelmatig regen. Dit komt door de verwachte koppeling (zie afbeelding hieronder) tussen beide poolwervels SPV en TPV. Maar zoals hierboven beschreven staan ook een aantal factoren op groen voor een koude winter. HET grote verschil met vorige winter is de mogelijke vroege SSW die eind november wordt verwacht en de oostelijke QBO (was vorig jaar westelijk). Ronsweer verwacht daarom een normale winter met zowel zachte en vooral in de 2de helft van de winter ook koude perioden. Verder geen grote afwijkende neerslaghoeveelheden. 

 

Verder moet nog worden gezegd dat de NAO al heel erg lang negatief tot neutraal is en dat de weercomputers deze herfst een positieve NAO verwachtten. De NAO wil echter naar niet positief worden, een goed teken als men van winterweer houdt. Alles overziend is de seizoensverwachting voor komende winter uitermate onzeker en is de betrouwbaarheid van de verwachting gering en minder als andere jaren.

 

Ronsweer 16 november 2019

 

Verwachting weercomputers komende winter per 1 november zie afbeeldingen hieronder.

 

Luchtdrukverdeling verwachting komende 3 maanden van het CS3 multi-systeem (een gemiddelde van de 5 grootste weercomputers van Europa). Blauw lagedruk, geel hogedruk.

mslpmultic3nov.png

 

Temperatuurverwachting komenden 3 maanden van het CS3 multi-systeem 0,5 tot 1 graad te warm.

multics3winterverwnovtemp2019-2020.png

 

Neerslag komende 3 maanden CS3 multi-systeem. 10 tot 50mm meer dan normaal.

neerslagkomendewintermultic3.png

 

Afbeelding hieronder. Verwachting CFSv2 zonale wind in stratosfeer op 10hPa zie sterk dalende groene lijn.

u10serie.png

Afbeelding hieronder: op dit moment een zeer sterke stratosferische poolwervel (SPV). Gaat deze doorwerken "naar beneden" dan volgt een straffe westcirculatie en in ieder geval een zachte december. Verder het begin van de SSW opwarming van de stratosfeer boven Siberië (rode kleuren).

verplaatsingsswecmwf.gif

 

Laatste info 16-11-2019 koppeling SPV en TPV komt eind november tot stand. (rood is westenwind, weer leefniveau 500hPa).

koppelingbegindec-1.png

 

NAO-index 16 juli tot heden, vrijwel altijd negatief

http://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/precip/CWlink/pna/nao.sprd2.gif

 

International Research Institute: normale temperaturen voor Nederland........

iridjfpernov.gif

 

Climate forecast Center (CFSv2)/ NWS/NCEP/CPC. Temperatuurafwijking t.o.v. normaal komende 2 maanden.

 

https://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/CFSv2/imagesInd3/euT2mMonInd1.gif

https://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/CFSv2/imagesInd3/euT2mMonInd2.gif

 

Neerslagafwijking t.o.v. normaal, groen is natter dan normaal, oranje, bruin, rood is droger dan normaal.

https://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/CFSv2/imagesInd3/euPrecMonInd1.gif

https://www.cpc.ncep.noaa.gov/products/CFSv2/imagesInd3/euPrecMonInd2.gif